ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), 10 Kasım 2026'da Federal Register'da yayımlanan iki kararla renklendiricilerde kullanılan üç klorlu solventin iznini kaldırdı: metilen klorür, etilen diklorür ve trikloroetilen. Kararlar 11 Ocak 2027'de yürürlüğe giriyor. İtiraz ve duruşma talebi için son tarih 10 Aralık 2026. ABD'ye annatto, paprika ya da zerdeçal kaynaklı doğal renklendirici içeren ürün gönderen işletmeler için bu, tedarikçi spesifikasyonlarını gözden geçirmenin tam zamanı.
İki ayrı karar, iki ayrı gerekçe
Doğal renklendiricilerin üretimi: Annatto ekstraktı, paprika oleoresini ve zerdeçal oleoresininin ekstraksiyonunda kullanılabilecek solventler listesinden bu üç solvent çıkarıldı. Başvuru Uluslararası Renk Üreticileri Birliği'nden (IACM) geldi. Gerekçe, sanayinin bu kullanımları kalıcı olarak bırakmış olması.
Meyve ve sebze işaretleme mürekkepleri: Metilen klorürün meyve ve sebzelerin işaretlenmesinde kullanılan mürekkeplerde seyreltici olarak kullanımına verilen izin kaldırıldı. Başvuru Environmental Defense Fund ve diğer kuruluşlardan geldi. Gerekçe Delaney maddesi: Metilen klorürün laboratuvar hayvanlarında kansere yol açtığı gösterildi.
Ayrıntı önemli: FDA, renklendirici üretimindeki solvent kullanımını Delaney maddesi kapsamında değerlendirmedi. Gerekçesi, solvent kalıntısının renklendiricide bir safsızlık olması ve safsızlıkların bu maddeye tabi olmaması. İzinler kanser gerekçesiyle değil, kullanılmadıkları için kaldırıldı.
Kimleri ilgilendiriyor?
Ürününde paprika oleoresini, zerdeçal oleoresini ya da annatto ekstraktı kullanıp ABD'ye ihracat yapan işletmeler: et ürünleri, baharat karışımları, soslar, atıştırmalıklar, süt ürünleri ve unlu mamuller gibi.
Bu renklendiricileri üreten ya da ticaretini yapan tedarikçiler.
ABD'ye taze meyve ve sebze gönderip ürün üzerinde işaretleme mürekkebi kullanan işletmeler.
FDA'ya göre sanayi bu solventleri artık kullanmıyor. Yani çoğu işletme için pratik etki büyük olmayabilir. Ama "muhtemelen kullanılmıyordur" bir denetimde kanıt değildir. 11 Ocak 2027'den sonra bu solventler ABD mevzuatında izinli olmayacak ve bunun belgeyle gösterilmesi gerekecek.
Hedef pazara göre ayrı kontrol
Ekstraksiyon çözücüleri AB'de ayrı bir düzenlemeyle (2009/32/EC sayılı Direktif) ve renklendiricilerin saflık kriterleriyle sınırlandırılır. Bir renklendiricinin bir pazar için uygun olması, diğer pazar için de uygun olduğu anlamına gelmez. ABD için ayrı, AB ve Türkiye için ayrı doğrulama yapılmalıdır.
GFSI onaylı standartlar ne bekliyor?
BRCGS Food, IFS Food ve FSSC 22000'in ortak beklentisi şöyle özetlenebilir:
Mevzuat takibi: Hedef pazarlardaki mevzuat değişiklikleri izlenir, değerlendirilir ve kayıt altına alınır.
Hammadde spesifikasyonu: Hammaddelerin, üretim yöntemi dahil, güncel ve yasal gerekliliklere uygun spesifikasyonları bulunur.
Tedarikçi onayı ve izleme: Tedarikçi risk değerlendirmesi, hammaddenin yasal uygunluğunu da kapsar.
Değişiklik yönetimi: Mevzuat değişikliği, spesifikasyon ve etiket gözden geçirmesini başlatır.
Pratik kontrol listesi
ABD'ye giden reçetelerde paprika oleoresini, zerdeçal oleoresini ve annatto ekstraktı kullanan ürünleri listeleyin; baharat karışımı ve sos gibi bileşik bileşenlerin içindekileri unutmayın.
Her renklendirici için tedarikçiden ekstraksiyonda kullanılan solventi belirten yazılı beyan ya da spesifikasyon isteyin.
Spesifikasyon ve analiz sertifikalarında bu üç solventin geçip geçmediğini kontrol edin.
Taze meyve ve sebze ihracatında işaretleme mürekkebinin bileşimini tedarikçiden doğrulayın.
Değişikliği mevzuat takip kaydınıza işleyin; 10 Aralık 2026'ya kadar itiraz olup olmadığını ve 11 Ocak 2027 yürürlüğünü takip edin.
Devamı için
ABD'de sentetik gıda boyalarına ilişkin takvimi sentetik gıda boyaları yazımızda ele almıştık. Mevzuat ve etiketleme tarafını uygulamalı ele aldığımız eğitim: Gıda Mevzuatına Giriş ve Etiketleme Yönetmeliği Eğitimi.
Kaynaklar
U.S. Food and Drug Administration. Color Additive Petition From the International Association of Color Manufacturers; Request To Amend the Color Additive Regulations To Remove the Solvents Methylene Chloride, Trichloroethylene, and Ethylene Dichloride. Federal Register. 10 Kasım 2026; Doküman No: 2026-22866. https://www.federalregister.gov/documents/2026/11/10/2026-22866
U.S. Food and Drug Administration. Color Additive Petition From Environmental Defense Fund et al.; Request To Amend the Color Additive Regulations To Remove the Solvents Ethylene Dichloride, Methylene Chloride, and Trichloroethylene. Federal Register. 10 Kasım 2026; Doküman No: 2026-22865. https://www.federalregister.gov/documents/2026/11/10/2026-22865
U.S. Food and Drug Administration. FDA to Revoke Authorizations for Uses of Certain Substances as Color Additives or in the Production of Color Additives. Constituent Update. 9 Kasım 2026. https://www.fda.gov/food/hfp-constituent-updates/fda-revoke-authorizations-uses-certain-substances-color-additives-or-production-color-additives
Directive 2009/32/EC on the approximation of the laws of the Member States on extraction solvents used in the production of foodstuffs and food ingredients. Official Journal of the European Union. 2009;L 141:3.